اختصاصی حکایت گیلان | 9 اردیبهشت سالروز تولد استاد محمد معین یکی از محققان برجسته گیلانی و پدیدآورندهٔ یکی از مهمترین واژه‌نامه‌های فارسی یعنی فرهنگ فارسی معین است. شاید پربیراه نباشد که در بسیاری از خانه های مردم همراه با کتاب قران و یا دیوان حافظ  جلدی از فرهنگ فارسی معین نیز قرار دارد که نشان از اهمیت کار این محقق گیلانی دارد.  این فرهنگ نامه توسط مؤسسهٔ انتشاراتیِ امیرکبیر (در تهران) منتشر شد. البته  «ویرایش متوسطِ» این فرهنگ نخستین بار در سال ۱۳۵۱ پس از درگذشت محمد معین و با کوشش سید جعفر شهیدی انتشار یافت.

از فرهنگ فارسی معین به عنوان  کاربردی ترین فرهنگ زبان فارسی نام برده می شود. . علـت و انگیـزه توجـه بـه ایـن فرهنگ، افزون برمتأخر بودن، شیوه ای است که دکتر معـین در تـألیف و تـدوین آن بـه کـار گرفته  و افزون بر اینکه آن را به بخشهای سه گانه تقسیم نموده، از روشی ثابـت و دقیـق  بهره جسته و این روش را در مقدمه ای صد و شـش صـفحه ای بـا ژرف کـاوی و دقـت فـراوان شرح داده است. 

روش تازه ای کـه اسـتاد معـین در نگـارش فرهنـگ فارسی بـه کـاربرده، آن را از دیگـر  فرهنگ ها متمایز نموده است. او خـود در مقدمـه فرهنـگ فارسـی، فرهنـگ نـویس فرانسـوی پیرلاروس، بنیانگذار لغتنامه لاروس را پیشوای فرهنگ نویسـی خـود دانسـته اسـت.

مؤلف سالیان درازی از عمرخویش را بر سر تألیف و تدوین این فرهنگ گذاشته اسـت و گویا از این نظر نیز از لاروس پیروی نمـوده اسـت . امّـا در فرهنـگ فارسـی، بـه روش لاروس بسنده نشده است و از روش فرهنگ هایی چون المنجد عربی به عربـی، اسـتینگاس فارسـی بـه  انگلیسی، میلر فارسی به روسی، و وبستر انگلیسی به انگلیسی، و بروکهاوس آلمانی به آلمـانی، نیز بهره مند گردیده است.

فرهنگ معین حاصل ۲۰ سال کوشش شبانه‌روزی او است که در تدوین مواد آن از بیش از ۵۰۰ کتاب و رساله استفاده شده است. آشنایی  به‌ زبان‌های‌ انگلیسی، فرانسه، عربی‌ و برخی‌ از زبان‌های‌ ایران‌ باستان‌ از معین فردی ساخت که بتواند فرهنگ سازی خود را به صورت مکتوب نشان دهد. امری که شاید که از بسیاری از محققان و نویسندگان دیگر ساخته نیست.

منابع: ضرورت بازنگری در بخش ترکیبات خارجی فرهنگ فارسی معین (دکتر محمود فضیلت _دانشگاه رازی)