پنجشنبه, 06 اردیبهشت 1403
پنجشنبه, 06 اردیبهشت 1403

حکایت گیلان | محمود اولاد کارشناس مسائل اقتصادی در کانال تلگرامی خود نوشت: ۱- در علم اقتصاد، موضوعی است به نام “تبعیض قیمت!” داستان بدین صورت است که افراد مختلف، در قیمتهای مختلف “مایل و قادر” هستند که کالا را بخرند! مثلا ممکن است فردی کالایی را به قیمت ۱ میلیون تومان قادر و مایل به خرید باشد، اما فرد دیگر، همان کالا را تنها زمانی مایل و قادر به خرید است که قیمتش ۵۰۰ هزار تومن باشد و در قیمتهای بالاتر، حاضر به خربد نیست. این فلسفه نزولی بودن منحنی تقاضاست. حال اگر تولید کننده یا عرضه کننده (عموما در بازارهای انحصار و شبه انحصار)، اگر بتواند بازارهای مصرف کنندگان مختلف را از هم تفکیک کند، میتواند به فرد اول با قیمت ۱ میلیون و به فرد دوم با قیمت ۵۰۰ هزار تومن بفروشد! در واقع، اگر تولیدکننده، قیمت را ۱ میلیون قرار دهد، فروش برای فرد دوم را از دست خواهد داد! هرچقدر تولید کننده بتواند تبعیض قیمتی بیشتری اعمال کند، منافع بیشتری از بازار را به دست خواهد آورد. شرط امکان پذیری تبعیض قیمت این است که امکان مبادله کالا توسط متقاضیان مختلف وجود نداشته باشد.

از آنجا که قیمتهای اعمال شده مختلف توسط تولید کننده، همواره بیشتر از هزینه نهایی تولید است، تولیدکننده حتی از پایین ترین قیمت هم سود کسب میکند، هرچند، حتی ممکن است به دلایل مختلف حاضر باشد برای برخی افراد یا در برخی جوامع، با قیمت کمتر از هزینه نهایی هم بفروشد. (مثلا نفع بردن از گسترش مصرف کنندگان در جهان یا جنگ قیمتها و ...)
در واقع هیچ وقت نمیشود با در نظر گرفتن بالاترین قیمتی که میفروشد، گفت که تولیدکننده داره برای بقیه بازارها “یارانه” پرداخت میکند! هرچند سرمایه گذاری اولیه استخراج نفت و گاز بسیار بالاست، اما هزینه نهایی تولید در حد صفر است! به همین دلیل دارای انحصار طبیعی است. بنابراین اینکه گاز را به فلان کشور به نرخ فلان میفروشیم، پس فروش ارزان آن به صنایع داخلی یا مصرف کنندگان دارای یارانه پنهان است، مطلقا حرف درستی نیست. چه بسا اگر از اول قیمت بالاتر مطرح میشد، خیلی از خانوارها حاضر به استفاده نمیشدند!


۲- مضمون آخرین عبارت جمله قبل این است که ساقی محل به جوانان تریاک مجانی دهد و بعد اعتیادشان، حالا طلب قیمت بالا کند! نمیشود تا تمام روستاها لوله کشی گاز کنی و وعده توزیع مجانی دهی و بعد دنبال بالاترین نرخ باشی و ادعای کاذب یارانه پنهان داشته باشی!


۳- اتفاقا موضوع جالب دیگری هم هست! فرض کنید تولید کالایی زمانی مقرون به صرفه است که حداقل ۱ میلیون واحد تقاضا برای آن باشد! کالا قابلیت تبعیض قیمت را هم دارد. اما در قیمت یکسان، مقدار تقاضا به ۱ میلیون واحد نمیرسد! بنگاه تصمیم میگیرد با تبعیض قیمت، مقدار تقاضا را به ۱ میلیون واحد برساند و تولید کند! خب حالا بعد از تولید، اگر بخواهد قیمت یکسان برقرار کند یا با بالاترین قیمت به همه بفروشد، مسلم است که کالا روی دست مانده و تولید از انتفاع ساقط خواهد شد!


۴- موضوعات فوق در زمینه برق، گاز و حتی بنزین کاملا وجود دارد. ضمن اینکه توجه به این موضوع مهم است که بدانیم تقاضا برای انرژی از نوع تقاضای مشتق شده است. بخش زیادی از آن هم تقاضای ضروری است. (دوردورچرخیدن چه سهمی در مصرف بنزین داذد که معیار قیمت گذاری باشد؟)


۵-در مورد مصرف انرژی بویژه برق، اثرات بیرونی مثبت وجود دارد. جایی که اثرات بیرونی مثبت وجود دارد، حتی وجود یارانه به تخصیص بهینه کمک میکند.

نتیجه: نمیشود با قبض علی کریمی داستان سرایی کرد که ای داد جماعت، برق دارای یارانه پنهان است و گازش را صادر میکردیم، فلان میشد و بهمان! دسیسه ها برای افزایش قیمت، جای سیاستهای درست تبعیض قیمت، صرفا کلاهبرداری با توسل به بخشی از علم اقتصاد است.

همرسانی کنید:

نظر شما:

security code

طراحی و پیاده سازی توسط: بیدسان