به گزارش حکایت گیلان | در برنامه زنده «تکاپو» شبکه باران، نقش استان گیلان در کریدور راهبردی شمال–جنوب با حضور عضو هیئت علمی دانشگاه، دانشجویان و دانش آموختگان و نیز فعالان رسانه‌ای مورد بررسی قرار گرفت و ابعاد اقتصادی، زیرساختی، حقوقی و فرهنگی این مسیر ترانزیتی تحلیل شد.

در این برنامه، دکتر سعید آفتابی حسین عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی استان گیلان، با اشاره به جایگاه زیرساخت‌های حمل‌ونقل در توسعه ملی، گیلان را از نظر موقعیت جغرافیایی، امنیتی و لجستیکی یکی از مهم‌ترین استان‌های کشور در اتصال ایران به حوزه اوراسیا معرفی کرد. 

وی محور رشت–انزلی–آستارا را از نظر فاصله، هزینه حمل و امکان حمل‌ونقل چندوجهی، کوتاه‌ترین و اقتصادی‌ترین مسیر کریدور شمال–جنوب دانست.

به گفته وی، تمرکز بنادر انزلی و کاسپین، شبکه جاده‌ای و اتصال ریلی در محدوده‌ای محدود، امکان شکل‌گیری حمل‌ونقل ترکیبی را فراهم کرده است؛ ظرفیتی که در بسیاری از محورهای دیگر کشور به‌صورت یکپارچه وجود ندارد. این استاد دانشگاه همچنین به مزیت پدافندی این مسیر اشاره کرد و گفت که عمق استراتژیک محور گیلان، ریسک‌های عملیاتی آن را نسبت به مسیرهای مرزی کاهش داده است و در شرایط اضطرار امنیتی و نظامی، امکان استفاده از سایر مدهای حمل و نقل در این استان میسر است.

افزون بر این، ضمن اشاره به جایگاه دیرین ایران در عرصه حمل و نقل جهانی از هزاره های پیشین تاکنون اشاره شد و فرصت طلایی برای اقدام سریع در احیا و حفظ این جایگاه کشورمان در منطقه برای جذب سهم اقتصادی ایران از بازار بزرگ حمل و نقل در جهت منافع ملی تشریح شد. برنامه های بسیاری از کشورها در جهت کمرنگ نمودن این نقش ارزنده ایران و کریدورهایی که تهدیدی برای سرزمینمان خواهد بود نیز مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

در بخش دیگری از این گفت‌وگو، دلایل کندی تکمیل برخی پروژه‌های زیرساختی استان بررسی شد. شرایط محیط‌زیستی، خاک‌های نرم و تالابی، بارندگی بالا، وقفه‌های مالی و نبود مدیریت شبکه‌ای از جمله عواملی عنوان شد که موجب شده برخی طرح‌ها به‌صورت جزیره‌ای اجرا شوند و حلقه‌های اتصال به‌طور هم‌زمان تکمیل نشود. اما وی با تاکید بر این مطلب که محیط زیست نباید به عنوان سپر مدیریتی در تصمیم سازی و عملکرد باشد، عنوان کرد، راهکار عبور از معضل ها را در بسیاری از کشورهای توسعه یافته با شرایط مشابه اقلیم گیلان می تونان به سهولت یافت. باید الگوی استفاده از فناوری ها و روش های متفاوت را در برخورد متفاوت با محیط زیست یعنی کاهش اثرگذاری پروژه های بر محیط و نه توقف آن در پیش گرفت.

در ادامه برنامه، امیرعلی محصل تبریزی، دانشجوی حقوق و فعال فرهنگی، موضوع اولویت‌بندی پروژه‌های عمومی را مطرح کرد و به چالش‌های ناشی از تصمیم‌گیری‌های مقطعی، نبود تحلیل هزینه–فایده و آثار آن بر اتلاف منابع عمومی پرداخت. وی همچنین سوالاتی در خصوص مشکل ترافیک فزاینده شهر رشت مطرح نمود که کارشناس برنامه در پاسخ به این پرسش، دلایل این ناکارآمدی ها و نیز راهکارهای برون رفت را به اختصار بیان نمود.

همچنین سجاد مصلحی، خبرنگار و فعال رسانه، به وابستگی پروژه‌های عمرانی به بودجه دولتی اشاره کرد و موضوع تبدیل پروژه‌های راه‌سازی به طرح‌های مولد و درآمدزا را به‌عنوان راهکاری برای کاهش توقف طرح‌ها مطرح کرد.

امیرحسین بهاری، مدرس زبان و فعال فرهنگی، نیز با نگاهی فراتر از اقتصاد، زیرساخت‌های حمل‌ونقل را بستری برای افزایش تعاملات فرهنگی و انسانی میان کشورها دانست و تأثیر این شبکه‌ها را بر دیپلماسی فرهنگی و جایگاه بین‌المللی کشور تشریح کرد.

سعید بدوی، دانش‌آموخته ارشد عمران، به این موضوع پرداخت که توسعه راه‌ها به‌تنهایی منجر به توسعه اقتصادی نمی‌شود و نبود اتصال میان جاده، ریل، بنادر و مراکز لجستیکی باعث می‌شود مسیرها کارکرد «گذرگاهی» داشته باشند. 

وی نقش شبکه یکپارچه حمل‌ونقل را در کاهش هزینه‌های حمل و ایجاد جریان پایدار کالا مورد توجه قرار داد.

در این میزگرد، نقش دانشگاه‌ها در تحلیل تقاضای حمل‌ونقل، ارزیابی اثرات اقتصادی پروژه‌ها و کمک به تصمیم‌سازی‌های کلان و نیز نقش ارزنده بخش خصوصی در تکمیل چرخه ارزش و تولید مورد اشاره قرار گرفت و بر لزوم هم‌زمانی توسعه زیرساخت‌ها با نگاه شبکه‌ای و بلندمدت تأکید شد.