
اختصاصی حکایت گیلان | موریس باقری(دبیر سرویس محیط زیست): گیلان سالهاست با چالشهای محیطزیستی پیچیدهای مواجه است؛ از تهدید تالابها و جنگلها گرفته تا گسترش گونههای مهاجم. در این میان، نقش سازمانهای مردمنهاد بیش از همیشه حیاتی شده است. «سرزمین ایدهآل ما» یکی از فعالترین تشکلهای استان در حوزه محیطزیست است؛ مجموعهای که طی سالهای اخیر نهتنها در اجرای برنامههای میدانی و آموزشی پیشگام بوده، بلکه موفق به جلب اعتماد عمومی و کسب افتخارات ملی نیز شده است. دریافت جایزه «مهرگان» توسط مدیر این مجموعه، پیمان بازدیدی، نقطهای مهم در مسیر فعالیتهای این گروه به شمار میرود. در این گفتوگو، او از اهمیت این جایزه، چالشهای مقابله با گونه مهاجم آروجیا، و ضرورت همکاری نهادهای رسمی و مردمی سخن میگوید.
جایزه مهرگان دقیقاً چیست و دریافت آن برای شما و مجموعه سرزمین ایدهآل چه اهمیتی دارد؟
جایزه مهرگان یکی از قدیمیترین و مردمیترین جوایز کشور در حوزههای محیطزیستی، علمی و ادبی است که به ابتکار اسکندر فیروز بنیانگذار محیطزیست ایران شکل گرفته است. این جایزه به دلیل ماهیت مردمی خود و نقش آن در تقویت فرهنگ حفاظت از محیطزیست، جایگاهی ویژه میان فعالان این حوزه دارد. برای نخستینبار یک گیلانی توانست این جایزه را دریافت کند و این موضوع اهمیت آن را برای من و مجموعه سرزمین ایدهآل دوچندان کرده است.

موسسه سرزمین ایدهآل به عنوان یکی از پویاترین مجموعههای محیطزیستی گیلان شناخته میشود. مهمترین ویژگیهایی که این پویایی را ایجاد کرده چیست؟
مشارکت مردمی مهمترین ویژگی این مجموعه است. در سالهای گذشته تلاش کردهایم سرمایه اجتماعی خود را حفظ کنیم و با اعضا رابطهای صادقانه و خانوادگی بسازیم. این پیوند ایجادشده باعث شده برنامههای ما با استقبال خوبی مواجه شود. از تمام اقشار جامعه دعوت به همکاری میکنیم و ملاک ما صرفاً پایبندی افراد به اهداف محیطزیستی است. اگر فردی در راستای این اهداف حرکت نکند، همکاری ادامه نخواهد داشت.

در حوزه مقابله با گونه مهاجم آروجیا، موسسه شما اخیراً برنامههای میدانی در پارک ملی بوجاق اجرا کرده است. آروجیا چه تهدیدی برای اکوسیستم گیلان ایجاد میکند؟
آروجیا گیاهی غیر بومی و مهاجم است که خواستگاه آن آمازون است و در ایران دشمن طبیعی ندارد. این گونه با پیچیدن دور درختان بومی، مانع جذب نور و رطوبت میشود، خاک را تضعیف میکند و به مرور درختان را خشک میکند. گسترش آن در شرق گیلان شدید شده و اکنون به غرب استان نیز رسیده است. اگر اکنون برای مهار آن اقدام نکنیم، کنترلش در آینده بسیار دشوار خواهد بود.
این برنامههای مقابله با آروجیا چگونه طراحی و اجرا میشود و تاکنون چه دستاوردهایی داشته است؟حدود یک ماه است که عملیات پاکسازی این گونه در پارک ملی بوجاق آغاز شده است. طبق تحقیقات، مؤثرترین روش مقابله، ریشهکنی فیزیکی و حذف کامل میوههاست. برنامه ما استمرار پنجساله در این منطقه است تا بتوانیم نتیجه واقعی کار را مشاهده کنیم. علاوه بر پاکسازی، با تولید محتوا و انتشار ویدئو، تلاش میکنیم مردم را نسبت به ماهیت مهاجم این گیاه آگاه کنیم تا از کاشت و نگهداری آن جلوگیری شود.
به نظر شما چرا تداوم فعالیتهای مرتبط با کنترل آروجیا ضروری است و در صورت توقف این برنامهها چه پیامدهایی ایجاد میشود؟
تداوم این فعالیتها برای جلوگیری از ورود آروجیا به عمق جنگلها حیاتی است. مقابله با این گیاه تنها با همکاری مردم، شوراها، دهیاریها و سازمانهای مرتبط ممکن است. اگر فعالیتها متوقف شود، سرعت انتشار آروجیا بیشتر میشود و حذف آن تقریباً ناممکن خواهد بود. آموزش و آگاهیبخشی یکی از مهمترین بخشهای این فعالیتهاست و قطع آن آسیب جدی ایجاد میکند.
مبارزه مؤثر با آروجیا چه راهکارهایی دارد و چه اقداماتی باید در سطح منطقهای یا ملی مورد توجه قرار گیرد؟
ضروری است سازمان محیطزیست آروجیا را بهعنوان یک تهدید ملی معرفی کند؛ اقدامی که مشابه آن در سال ۱۳۹۵ برای سنبل آبی انجام شد. با انجام این کار، کارگروههای رسمی در سطح استانها فعال میشوند و دهیاریها ملزم به همکاری خواهند بود. متأسفانه گزارشهایی از خرید و فروش گل و میوه این گیاه در بازارهای محلی وجود دارد و برخی ناآگاهانه میوه سمی آن را مصرف کردهاند. تاکنون اقدامات دولت کافی نبوده و بار اصلی بر دوش NGOها بوده است. ما برای اجرای بهتر برنامهها نیازمند ابزارهایی مانند علفزن، چمنزن، دستکش مناسب و میوهچین هستیم و برخی داوطلبانه برای تهیه آنها اعلام آمادگی کردهاند. مبارزه شیمیایی فعلاً در دستور کار نیست چون نیاز به مطالعات گسترده دارد و ممکن است به طبیعت آسیب



نجات و تیمار قوی فریادکش زخمی در آستانه اشرفیه
بهره برداری از بزرگترین نیروگاه خورشیدی اداری گیلان در استانداری
بیمه سلامت رایگان برای دهک های درآمدی اول تا پنجم
تعداد جان باختگان بندرانزلی، ۸نفر