اختصاصی حکایت گیلان | آشنایی با اصطلاحات، مشاهیر، مفاخر و تاریخ ایران با تاکید بر گیلان

۲۳ خرداد ماه ۱۱۸۴ خورشیدی، مقارن است با نبرد تاریخی مردم گیلان با قوای روسیه در روستای پیله داربن در نزدیکی بندرپیربازار؛ نبردی که مردم گیلان توانستند نیروهای مسلح روس را که قصد تصرف گیلان را داشتند، زمین‌گیر کنند.

آبراه پیربازار، روزگاری مهم‌ترین راه ارتباطی بین رشت و انزلی بود. آبراهی با عمق زیاد که به تالاب انزلی متصل می‌شد و کرجی بانان، کالا و مسافر را از انزلی به رشت می‌آوردند.

شاهان قاجار برای سفر به اروپا از همین آبراه به انزلی رفته و سوار بر کشتی می‌شدند. 

«پیربازار» مهمترین بندر رشت بود. نام قدیم آن، «پره بازار» بود. بعدها نامش به «پیله بازار» (بازار بزرگ) و «پیربازار» تغییر یافت.آبراه پیربازار، به دلیل کاهش دبی آب و احداث راه رشت به خمام و انزلی، نقش گذشته خود را از دست داد.

مهم‌ترین حادثه‌ای که در حوالی پیربازار رخ داد، دفاع جانانه مردم گیلان در مقابل تجاوز روسیه بود. به نحوی که ژنرال روسیه- که آرزوی فتح رشت و تهران را در سر داشت- از راه انزلی پا به فرار گذاشت اما شیرینی این پیروزی، چندان که باید در تاریخ نماند و چندصباحی بعد، با قطعنامه ننگین گلستان، منطقه باکو و قفقاز از ایران جدا و ضمیمه کشوری شد که به ایران چشم طمع داشت. این دفاع درست در شرایطی رخ داد که گرجستان پیش از این توسط روسیه از ایران جدا شده بود.